दाङ । दाङको घोराहीस्थित लिटल एन्जल स्कुलमा आज मंगलबार आज केही फरक देखिन्थ्यो। विद्यालय परिसरभित्र प्रवेश गर्नासाथ रंगीन चार्टहरू, सजीव मोडेलहरू, उत्साहित विद्यार्थीहरूको चहलपहल र अभिभावकहरूको जिज्ञासु नजर—सबैले संकेत गरिरहेका थिए, यहाँ आज केवल पढाइ होइन, सिकाइको उत्सव हुँदैछ।
लिटल एन्जल स्कुलले आयोजना गरेको शैक्षिक प्रदर्शनीले कक्षाकोठाभित्र सीमित ज्ञानलाई खुला आकाशमा ल्याइदिएको थियो। कक्षा १ देखि ९ सम्मका विद्यार्थीहरू आफ्नो वर्षभरिको सिकाइलाई परियोजना कार्यका रूपमा प्रस्तुत गर्न आतुर देखिन्थे। साना बालबालिकादेखि किशोरवयका विद्यार्थीहरूसम्म, सबैमा एउटै ऊर्जा थियो—‘मैले सिकेको कुरा देखाउने।’
एक कुनामा साना बालबालिकाले बनाएका रंगीन चित्रहरू थिए, जसले उनीहरूको कल्पनाशक्ति बोलिरहेका थिए। अर्को कुनामा विज्ञानका प्रयोगहरू चलिरहेका थिए—पानीको चक्रदेखि सरल मेसिनसम्मका अवधारणाहरूलाई विद्यार्थीहरूले आफ्नै शब्दमा व्याख्या गरिरहेका थिए। सामाजिक विषयका स्टलहरूमा स्थानीय संस्कृति, इतिहास र परिवेशसँग जोडिएका सामग्रीहरूले अवलोकनकर्तालाई सोच्न बाध्य बनाइरहेका थिए।
विशेषगरी सामाजिक विषयका स्टलहरूले भने सबैको ध्यान तानेका थिए। यहाँ लोककथाहरूको सजीव प्रस्तुति गरिएको थियो, जसले हाम्रो मौलिक संस्कृतिलाई नयाँ पुस्तासम्म पु¥याउने काम गरेको थियो। विद्यार्थीहरूले परम्परागत कथालाई आधुनिक सन्दर्भसँग जोड्दै प्रस्तुत गर्दा दर्शकहरू मोहित बनेका थिए।
त्यसैगरी, देशको वर्तमान अवस्थाको चित्रण गर्दै भावी नेपालको परिकल्पनासमेत परियोजना कार्यमार्फत प्रस्तुत गरिएको थियो। कतै सुशासनको माग थियो, कतै स्वच्छ वातावरणको सपना, त कतै प्रविधिमैत्री र समृद्ध नेपालको कल्पना। बाल मस्तिष्कले देखेको देशको यथार्थ र भविष्यको चित्रले उपस्थित सबैलाई सोच्न बाध्य बनाइरहेको थियो—हामी कहाँ छौं र कहाँ जान चाहन्छौं?
तर, यो प्रदर्शनी केवल सामग्रीहरूको प्रदर्शन मात्र थिएन। यो त विद्यार्थीहरूको आत्मविश्वास, सहकार्य र सिर्जनशीलताको प्रत्यक्ष अभ्यास थियो। समूहमा विभाजन भई गरिएको कार्यले उनीहरूलाई एकअर्कासँग सिक्ने, बुझ्ने र सँगै समाधान खोज्ने सीप सिकाएको थियो। कक्षाकोठामा पढाइने सिद्धान्तहरू यहाँ व्यवहारमा रूपान्तरण भइरहेका थिए।
विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष पूर्ण गिरीको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रम औपचारिकताभन्दा धेरै भावनात्मक देखिन्थ्यो। प्रिन्सिपल यादव गिरीले कार्यक्रमको उद्देश्य स्पष्ट पार्दै भने, “हामी केवल परीक्षा पास गराउने शिक्षामा सीमित छैनौं, जीवन उपयोगी सीप विकास गर्ने शिक्षातर्फ अघि बढिरहेका छौं।” उनको भनाइले विद्यालयको दृष्टिकोण झल्काउँथ्यो—पाठ्यपुस्तकभन्दा बाहिरको संसारसँग विद्यार्थीलाई जोड्ने प्रयास।
अभिभावकहरूको उपस्थितिमा उद्घाटन गरिएको कार्यक्रममा सहप्रिन्सिपल बिमल रोकाले स्वागत मन्तव्य राख्दै विद्यालय र घरबीचको सहकार्यलाई बलियो बनाउन यस्ता कार्यक्रमले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताए। अभिभावकहरू आफ्ना छोराछोरीको प्रस्तुति हेर्दा गर्वले भरिएका देखिन्थे। कतिपयले मोबाइलमा तस्बिर कैद गर्दै थिए भने कतिपयले आफ्नै सन्तानसँग प्रश्न सोध्दै उनीहरूको बुझाइ परीक्षण गरिरहेका थिए।
एक अभिभावकले मुस्कुराउँदै भने, “हामीले घरमा देखेको भन्दा यहाँ उनीहरूको क्षमता अझै फराकिलो देखियो।” यही प्रतिक्रिया नै यस प्रदर्शनीको सफलता थियो—विद्यार्थीको भित्री सम्भावनालाई बाहिर ल्याउनु।
समग्रमा, लिटल एन्जल स्कुलको शैक्षिक प्रदर्शनी एउटा कार्यक्रम मात्र रहेन, यो त सिकाइको नयाँ परिभाषा बन्यो। जहाँ पढाइ केवल किताबमा सीमित भएन, जीवनसँग जोडियो। जहाँ विद्यार्थी केवल सुन्ने होइन, बोल्ने, देखाउने र गर्ने बने।
