मुख स्वास्थ्यबारे कत्तिको सजक हुनुहुन्छ ? ख्याल गर्नुस् है – Kanika Khabar
Monday, March 8Nepali News Portal

मुख स्वास्थ्यबारे कत्तिको सजक हुनुहुन्छ ? ख्याल गर्नुस् है


    मा प्रकाशित

माघ ४, काठमाडौं ।

तपाइँ मुख स्वास्थ्यबारे कत्तिको सजक हुनुहुन्छ । ख्याल गर्नुस् है मानव शरीरभित्र करीब ९० प्रतिशत रोग मुख स्वास्थ्य अर्थात् दाँतजन्य समस्याका कारण हुने गरेको विज्ञहरु बताउँछन् । मुख स्वास्थ्यको संवेदनशील दाँतको समस्यालाई सामान्य ठानेर हेलचेक्र्याँइ गरिए यसले अरु जटिल प्रकृतिका रोग निम्त्याउने गरेको छ । त्यसैले दाँतको उपचार र हेरचाहमा ख्याल गरेको खण्डमा अधिकांश रोग लाग्नबाटै बच्न सकिने चिकित्सकको भनाइ छ ।

दाँतको उपचारसम्बन्धी सरकारी तथा निजीस्तरमा खुलेका थुप्रै स्वास्थ्य संस्था र निकाय छन् । तर दाँत उपचारका लागि कहलिएको निजी क्षेत्रको ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलको गुणस्तरीय सेवा र असहज परिस्थितिमा पनि गरिने उपचारले अस्पतालको सेवालाई अझ प्रभावकारी र सान्दर्भिक बनाएको छ ।

विश्वव्यापीरुपमा फैलिएको कोभिड प्रत्यक्ष मुख स्वास्थ्यसँग जोडिएको विषय पनि हो । महामारी सर्ने डरले अहिले पनि धेरै दाँतका बिरामी उपचारका लागि पुग्न सकेका छैनन् । कोभिड मुख, नाँक र आँखाबाट सर्ने भएकाले पनि दाँतको समस्या आइहाले पनि कोभिड सर्ने डरले अहिले पनि धेरै बिरामी घरमै छन् । समयमा नै उपचार गर्न नपाए उनीहरुको समस्या थप जटिल बन्दै जानेमा विज्ञको चिन्ता छ । दाँतको उपचार भन्नासाथ मुख स्वास्थ्यसँग जोडिएकाले स्वभाविकरुपमा आम सर्वसाधरण अहिलेको महामारीमा त्रसित हुन्छन् नै तर अलिकति सावधानी अपनाएर उपचार गरिएको दीर्घकालीन जटिल समस्याबाट छुटकारा पाइने उनीहरुको धारणा छ ।

ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलका संस्थापक अध्यक्षसमेत रहेका वरिष्ठ दन्तरोग विशेषज्ञ डा सुवास घिमिरेले कोभिड कहरमा पनि अस्पताल जान नसक्ने र विभिन्न बाध्यतामा परेका बिरामीको घर, टोल, समुदायमा पुगेर उपचार सेवा दिलाए । जटिल प्रकारका बिरामीले पनि यो सेवाबाट लाभ लिए । कतिपय डर, त्रासले पनि अस्पताल गएनन् भने केहीले उपचारको मेसो नपाएर पनि हैरानी बेहोरेका बिरामीलाई डा घिमिरे विपद्को सारथी बने । दाँतको घुम्ती उपचारका रुपमा उपकरण र स्रोत साधन जडित एम्बुलेन्ससहित घरघरमा गएर उपचार गरे ।

महामारी नियन्त्रणका लागि विसं २०७६ चैत ११ देखि देशभर बन्दाबन्दी लागू गरिएको थियो । करीब छ महिनापछि बन्दाबन्दी खुलेको थियो । कोभिडको सङ्क्रमण दर उच्च थियो । बिरामी डराउने वातावरणमा आम मानिसको बुझाइ फरक थियो नै चिकित्सक पनि त्रसिद हुने अवस्था थियो । असहज परिस्थितिमै उनले अभियान सञ्चालन गरे ।

असहज अवस्थामा समस्यामा परेका कतिपय बिरामीलाई घरघरमै पुगेर उपचार गरिएको उहाँले बताए । उनले भने, “डाक्टर पनि कोभिडका बिरामी देखेर भाग्ने अवस्था थियो । हामी संवेदनशील भएर मुख स्वास्थ्य महत्वपूर्ण छ, प्रमुख द्वार हो । जति पनि राम्रा–नराम्रा चिज खुमबाटै जान्छन् त्यसैले मुख स्वास्थ्यको केयर गर्नसके झण्डै ९० प्रतिशत रोग लाग्दैन र मुख स्वास्थ्यको केयर गर्दा शरीर स्वास्थ्यको बोनस प्राप्त हुन्छ भन्नेबारे जनचेतना जगाउन हामी अभियानका साथ लागेका छौँ ।”

मुखलाई मात्र केयर गर्नसके कोभिडबाट पनि बच्न सकिन्छ । रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता ‘इम्युनिटी पावर’ कमजोर भएका मानिसलाई कोभिडले बढी चाप्ने भएकाले स्वास्थ्य सावधानी अपनाएको खण्डमा बच्न सकिने उनको भनाइ छ ।

अस्पतालले सुविधा सम्पन्न एम्बुलेन्सका साथ घरघरमा गएर बिरामीको उपचार गरेको थियो । बन्दाबन्दीको चार महिनाको अवधिमा करीब ७०० बिरामीको उपचार गरेको अस्पतालले कतिपय आर्थिक अवस्था कमजोर भएका बिरामीको निःशुल्क उपचार तथा औषधि वितरण गरिएको डा घिमिरेले जानकारी दिए ।

कोभिड हावाबाट नभई छुकको छिद्रा, खकार र सिँगानबाट सर्ने रोग भएकाले पर्याप्त जनचेतनाका साथै मास्कको प्रयोग र सेनिटाइजरको उपयोग सही ढङ्गले गरिए यसको जोखिमबाट बचिने उनको भनाइ छ । उनले बाहिर निस्कँदा, भिडभाड, बजारतिर जाँदा अनिवार्य मास्क लगाउनुपर्ने सुझाए।

कोभिडबाट बच्न तथा मुख स्वास्थ्य र मानव स्वास्थ्यको रक्षाका लागि नियमितरुपमा योगा अभ्यास, खानपिनमा ध्यान दिने, तारेका खानेकुरा नखान तथा चिनीको मात्रा कमगरी भरसक तातोपानीको प्रयोग गरी घाम ताप्ने जस्ता प्रक्रिया अपनाउँदा स्वस्थ्य शारीरिक लाभ हुने उनको भनाइ छ ।

मुख र दाँतमा केही समस्या छ भने निर्धक्कका साथ अस्पताल जान चिकित्सकको आग्रह छ ।

तपाइँ मुख स्वास्थ्यबारे कत्तिको सजक हुनुहुन्छ । ख्याल गर्नुस् है मानव शरीरभित्र करीब ९० प्रतिशत रोग मुख स्वास्थ्य अर्थात् दाँतजन्य समस्याका कारण हुने गरेको विज्ञहरु बताउँछन् । मुख स्वास्थ्यको संवेदनशील दाँतको समस्यालाई सामान्य ठानेर हेलचेक्र्याँइ गरिए यसले अरु जटिल प्रकृतिका रोग निम्त्याउने गरेको छ । त्यसैले दाँतको उपचार र हेरचाहमा ख्याल गरेको खण्डमा अधिकांश रोग लाग्नबाटै बच्न सकिने चिकित्सकको भनाइ छ ।

दाँतको उपचारसम्बन्धी सरकारी तथा निजीस्तरमा खुलेका थुप्रै स्वास्थ्य संस्था र निकाय छन् । तर दाँत उपचारका लागि कहलिएको निजी क्षेत्रको ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलको गुणस्तरीय सेवा र असहज परिस्थितिमा पनि गरिने उपचारले अस्पतालको सेवालाई अझ प्रभावकारी र सान्दर्भिक बनाएको छ ।

विश्वव्यापीरुपमा फैलिएको कोभिड प्रत्यक्ष मुख स्वास्थ्यसँग जोडिएको विषय पनि हो । महामारी सर्ने डरले अहिले पनि धेरै दाँतका बिरामी उपचारका लागि पुग्न सकेका छैनन् । कोभिड मुख, नाँक र आँखाबाट सर्ने भएकाले पनि दाँतको समस्या आइहाले पनि कोभिड सर्ने डरले अहिले पनि धेरै बिरामी घरमै छन् । समयमा नै उपचार गर्न नपाए उनीहरुको समस्या थप जटिल बन्दै जानेमा विज्ञको चिन्ता छ । दाँतको उपचार भन्नासाथ मुख स्वास्थ्यसँग जोडिएकाले स्वभाविकरुपमा आम सर्वसाधरण अहिलेको महामारीमा त्रसित हुन्छन् नै तर अलिकति सावधानी अपनाएर उपचार गरिएको दीर्घकालीन जटिल समस्याबाट छुटकारा पाइने उनीहरुको धारणा छ ।

ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलका संस्थापक अध्यक्षसमेत रहेका वरिष्ठ दन्तरोग विशेषज्ञ डा सुवास घिमिरेले कोभिड कहरमा पनि अस्पताल जान नसक्ने र विभिन्न बाध्यतामा परेका बिरामीको घर, टोल, समुदायमा पुगेर उपचार सेवा दिलाए । जटिल प्रकारका बिरामीले पनि यो सेवाबाट लाभ लिए । कतिपय डर, त्रासले पनि अस्पताल गएनन् भने केहीले उपचारको मेसो नपाएर पनि हैरानी बेहोरेका बिरामीलाई डा घिमिरे विपद्को सारथी बने । दाँतको घुम्ती उपचारका रुपमा उपकरण र स्रोत साधन जडित एम्बुलेन्ससहित घरघरमा गएर उपचार गरे ।

महामारी नियन्त्रणका लागि विसं २०७६ चैत ११ देखि देशभर बन्दाबन्दी लागू गरिएको थियो । करीब छ महिनापछि बन्दाबन्दी खुलेको थियो । कोभिडको सङ्क्रमण दर उच्च थियो । बिरामी डराउने वातावरणमा आम मानिसको बुझाइ फरक थियो नै चिकित्सक पनि त्रसिद हुने अवस्था थियो । असहज परिस्थितिमै उनले अभियान सञ्चालन गरे ।

असहज अवस्थामा समस्यामा परेका कतिपय बिरामीलाई घरघरमै पुगेर उपचार गरिएको उहाँले बताए । उनले भने, “डाक्टर पनि कोभिडका बिरामी देखेर भाग्ने अवस्था थियो । हामी संवेदनशील भएर मुख स्वास्थ्य महत्वपूर्ण छ, प्रमुख द्वार हो । जति पनि राम्रा–नराम्रा चिज खुमबाटै जान्छन् त्यसैले मुख स्वास्थ्यको केयर गर्नसके झण्डै ९० प्रतिशत रोग लाग्दैन र मुख स्वास्थ्यको केयर गर्दा शरीर स्वास्थ्यको बोनस प्राप्त हुन्छ भन्नेबारे जनचेतना जगाउन हामी अभियानका साथ लागेका छौँ ।”

मुखलाई मात्र केयर गर्नसके कोभिडबाट पनि बच्न सकिन्छ । रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता ‘इम्युनिटी पावर’ कमजोर भएका मानिसलाई कोभिडले बढी चाप्ने भएकाले स्वास्थ्य सावधानी अपनाएको खण्डमा बच्न सकिने उनको भनाइ छ ।

अस्पतालले सुविधा सम्पन्न एम्बुलेन्सका साथ घरघरमा गएर बिरामीको उपचार गरेको थियो । बन्दाबन्दीको चार महिनाको अवधिमा करीब ७०० बिरामीको उपचार गरेको अस्पतालले कतिपय आर्थिक अवस्था कमजोर भएका बिरामीको निःशुल्क उपचार तथा औषधि वितरण गरिएको डा घिमिरेले जानकारी दिए ।

कोभिड हावाबाट नभई छुकको छिद्रा, खकार र सिँगानबाट सर्ने रोग भएकाले पर्याप्त जनचेतनाका साथै मास्कको प्रयोग र सेनिटाइजरको उपयोग सही ढङ्गले गरिए यसको जोखिमबाट बचिने उनको भनाइ छ । उनले बाहिर निस्कँदा, भिडभाड, बजारतिर जाँदा अनिवार्य मास्क लगाउनुपर्ने सुझाए।

कोभिडबाट बच्न तथा मुख स्वास्थ्य र मानव स्वास्थ्यको रक्षाका लागि नियमितरुपमा योगा अभ्यास, खानपिनमा ध्यान दिने, तारेका खानेकुरा नखान तथा चिनीको मात्रा कमगरी भरसक तातोपानीको प्रयोग गरी घाम ताप्ने जस्ता प्रक्रिया अपनाउँदा स्वस्थ्य शारीरिक लाभ हुने उनको भनाइ छ ।

मुख र दाँतमा केही समस्या छ भने निर्धक्कका साथ अस्पताल जान चिकित्सकको आग्रह छ ।   रासस

"कानिका खबर डट कम"

याे नेपाली भाषाकाे डिजीटल पत्रिका हो । हामी तपाईहरुका सामु छुटै महत्वको साथ समाचार पस्कदै छाैं । हामी सधैं तपाईको सल्ला र सुझावकाे लागी अपेक्षा गर्दछाैं । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हरपल तपाइको समाचार साथी कानिका खबर  [Email : [email protected]]

     
प्रतिक्रिया दिनुहोस्